🔬 SismikBilim

Dünyada deprem üzerine yayımlanan yeni bilimsel çalışmalar — hepsi sade Türkçe özetlerle. Makaleler İngilizce; biz ne bulduklarını anlatıyoruz.

Yükleniyor…
Bu sayfa nasıl okunur? Buradaki Türkçe özetler, çalışmanın kendi metninden değil, bizim yapay zekâmız tarafından yazılıyor ve hata payı taşır. Ciddi bir konuda karar verecekseniz çalışmanın kendisini okuyun — her başlığın altında bağlantısı var. Ayrıca: burada yer alan hiçbir çalışma "deprem tahmin edilebiliyor" anlamına gelmez. Bilim insanları bu konuyu araştırıyor; henüz kabul görmüş bir tahmin yöntemi yoktur.

🌊 Marmara ve Kuzey Anadolu Fayı

Türkiye'deki Doğu Anadolu Fay hattı gibi yerlerdeki kayaçların (özellikle mika içeren şistler) sürtünme davranışları incelendiğinde, belirli sıcaklık aralıklarında (300-400°C) kayaçların zayıflayarak sığ bölgelerde depremlere yol açabileceği görülmüştür. (Şist: Yaprak yapraklı, katmanlı bir kayaç türü) Araştırmacılar, bu durumun 2020 Elazığ ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinin nasıl geliştiğini anlamamıza yardımcı olabileceğini düşünüyor. Çalışma, kayaçların yapısı ve sıcaklığının deprem kırılmalarının şeklini ve yerini etkilediğini göstermektedir.

Özgün başlık: Shallow creep and confined ruptures in frictionally unstable mica schist — Sezim Ezgi Güvercin ve ark. · 2 Eylül 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliScience Advancesaçık erişim

Araştırmacılar, fay hatlarındaki yapıların (fay geometrisi) deprem büyüklüklerini ve sıklığını etkileyebileceğini gösteriyor. Yapılan modellemeler, fay hatlarındaki segmentasyonun (fayların parçalara ayrılması) azalması durumunda, daha büyük depremlerin olasılığının artabileceğini ve deprem büyüklük dağılımında değişiklikler olabileceğini ortaya koyuyor. Farklı bölgelerdeki fay hatları üzerinde yapılan çalışmalar, model sonuçlarının gözlemlenen deprem dağılımlarıyla uyumlu olduğunu ve fay yapılarının deprem özelliklerini belirlemede önemli bir rol oynadığını destekliyor.

Özgün başlık: Probability and Recurrence of Maximum Magnitude Based on Stochastic Modeling of Internal Fault Geometry — Vincent Roche ve ark. · 1 Eylül 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliJournal of Geophysical Research Solid Earthaçık erişim

Bu çalışma, Anadolu-Ege bölgesindeki (Avrupa, Afrika ve Arabistan levhalarının birleştiği yer) deformasyonun (yer kabuğundaki şekillenme) iki temel nedenini araştırmış. Araştırmacılar, Ege Denizi'ndeki Afrika levhasının batıya doğru çekilmesi (slab rollback) ve Kuzey Anadolu Fayı'nın hareketiyle bölgedeki şekillenmenin nasıl ilişkili olduğunu hesaplamaya çalışmışlar. Sonuçlara göre, Kuzey Anadolu Fayı'nda yılda yaklaşık 31 milimetre sağa doğru kayma yaşanırken, Ege Denizi altındaki Afrika levhasının çekilmesi ise yılda ortalama 50 milimetre civarında bir hareketle deformasyona katkıda bulunuyor.

Özgün başlık: Relative contribution of the Hellenic slab rollback and movement of the North Anatolian Fault to the deformation in western Anatolia — Akinori Hashima ve ark. · 19 Ağustos 2026

🇹🇷 Türkiye ile ilgiliEarth Planets and Spaceaçık erişim

2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen Hatay'ın İskenderun ilçesinde yapılan incelemelerde, şehrin farklı bölgelerdeki zemin yapısı ile binaların hasar durumu arasında ilişkiler tespit edildi. Sahil dolgusu olan alanlarda zeminin kayması ve su baskını gibi sorunlar yaşanırken, bataklık arazisi üzerine kurulu yerlerdeki binalarda yıkım veya hasar daha belirgin görüldü. Araştırmacılar, zemin özelliklerini anlamak için yapılan ölçümlerin (dinamik penetrasyon testi, yüzey dalgası analizi ve mikro titreşim frekansları) zeminin davranışını açıklamaya yardımcı olduğunu belirtiyor.

Özgün başlık: Geotechnical field measurements and structural damage in Iskenderun following the 2023 Turkey-Kahramanmaras earthquake sequence — Masataka Shiga ve ark. · 13 Ağustos 2026

🇹🇷 Türkiye ile ilgiliGeoenvironmental Disastersaçık erişim

🇹🇷 Türkiye ve Anadolu

Kahramanmaraş depreminde hasar gören bir binanın modellenmesi ve analiz edilmesiyle, binanın ikinci katında (yumuşak kat) yapısal bir düzensizlik olduğu tespit edilmiştir (binanın bazı katları diğerlerine göre daha esnek olması). Bu durum, binanın deprem sırasında beklenenden daha fazla hasar almasına neden olmuş olabilir. Araştırmacılar, benzer yapıların deprem sonrası performansını değerlendirmek için bu tür analizlerin önemli olduğunu belirtiyor.

Özgün başlık: INVESTIGATION OF IRREGULARITIES IN A REINFORCED CONCRETE BUILDING DAMAGED IN THE FEBRUARY 6, 2023 KAHRAMANMARAŞ EARTHQUAKE USING ETABS SOFTWARE — Nesibe Uysal ve ark. · 1 Eylül 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliKonya Journal of Engineering Sciencesaçık erişim

Araştırmacılar, mimari planlardan (yapıların çizimleri) deprem güvenliği açısından hataları erken tespit etmek için yapay zeka kullanan bir sistem geliştirdiler. Bu sistem, sadece çizimlere bakmanın yetersiz olduğunu, yapısal hesaplamalarla (kütle merkezi ve rijitlik merkezi gibi) birleştirildiğinde tespit doğruluğunun önemli ölçüde arttığını gösterdi. Sonuçlar, mimari tasarım sürecinde yapı mühendislerinin işini kolaylaştırabilecek otomatik geri bildirim imkanı sunuyor.

Özgün başlık: Hybrid AI Model for Early Detection of Structural Irregularities in Earthquake-Resistant Architectural Design — Selin Deniz Ataş ve ark. · 3 Eylül 2026

YENİCivil Engineering and Architectureaçık erişim

Araştırmacılar, Türkiye Deprem Yönetmeliği'ne göre tasarlanmış bir betonarme binanın, ardışık depremlerin etkilerini incelemişlerdir (ardışık depremler, birbirini takip eden depremlerdir). Yapılan analizler, ilk depremden sonra gelen ikinci bir depremin, binanın hasar seviyesini belirli ölçüde artırabileceğini, ancak seçilen şiddette hasarın kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığını göstermiştir. Özellikle şiddetli deprem senaryolarında, tekrarlı depremlerin binanın dayanımını azaltabileceği ve hasar potansiyelini artırabileceği bulunmuştur.

Özgün başlık: IDA-based fragility assessment of an RC shear wall building under repeated earthquakes — Enes Kuşoğlu ve ark. · 25 Ağustos 2026

Engineering Science and Technology an International Journalaçık erişim

🎓 Türkiye'den Araştırmacılar

Bitlis'teki tarihi taş minarelerin sağlamlıklarını anlamak için yapılan çalışmada, sekiz minarenin özellikleri incelenmiş ve Kureyşi Camii minaresi üzerinde bilgisayar simülasyonu yapılmıştır (sayısal analiz). Simülasyonlar, minarenin deprem sırasında nasıl tepki verdiğini ve güçlendirme (FRP) yapıldığında davranışının nasıl değiştiğini göstermiştir. Araştırmacılar, güçlendirme sayesinde minarenin daha dayanıklı hale geldiğini ve depremde daha az hasar alabileceğini tespit etmiştir.

Özgün başlık: Seismic behavior and failure assessment of historical masonry minarets in the Bitlis urban conservation area with numerical analysis — Ercan Işık ve ark. · 30 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliScientific Reportsaçık erişim

Araştırmacılar, karmaşık yapıların deprem etkisindeki davranışlarını anlamak için kullanılan hesaplama yöntemlerini hızlandırmak amacıyla yapay sinir ağı (ANN) adı verilen bir teknik geliştirmiş. Bu teknik, deprem simülasyonlarını daha hızlı yapmayı ve yapıların hasar görme olasılığını gösteren eğrileri oluşturmayı sağlıyor. Yapılan çalışmalar, yeni yöntemin geleneksel yöntemlerle benzer sonuçlar verdiğini ve yapıların depreme dayanıklılığını değerlendirmede kullanılabileceğini gösteriyor.

Özgün başlık: ANN-Based Surrogate Modeling for Seismic Fragility Assessment of Double-Layer Barrel Vault Roofs Supported by Double-Layer Latticed Walls — Mohammad Kheirollahi ve ark. · 4 Eylül 2026

YENİInfrastructuresaçık erişim

⚡ Erken Uyarı Sistemleri

Araştırmacılar, deprem sırasında yapıları koruyan özel yatakların (eğimli yuvarlanmalı yataklar) davranışını iyileştirmek için bir yöntem geliştirmiş. Bu yöntemde, deprem erken uyarı sistemlerinden (deprem dalgalarının ilk belirtilerini tespit eden sistemler) alınan bilgilere göre yataklardaki sürtünme kuvveti ayarlanıyor. Yapılan deneyler ve testler, bu sayede yapıların hem hareketlerinin hem de aldığı darbenin kontrol altında tutulabildiğini göstermiş.

Özgün başlık: Experimental Study on Smart Sloped Rolling-Type Bearings Integrated with Early Prediction of Peak Velocity — Ting‐Yu Hsu ve ark. · 27 Ağustos 2026

International Journal of Structural Stability and Dynamicsaçık erişim

🔬 Öncü İşaretler ve Tahmin Araştırmaları

Araştırmacılar, Kaliforniya'daki San Andreas Fayı'nda olası depremlerin etkilerini hesaplamak için kullanılan bilgisayar modellerinin daha hızlı çalışmasını sağlamaya çalışmışlardır (SeisSol: deprem dalgalarının yayılımını simüle eden bir yazılım). Yapılan çalışmalar, bazı bölgelerde deprem dalgalarının şiddetinin, mevcut tahmin yöntemlerinden önemli ölçüde farklı olabileceğini göstermiştir (EAS: deprem dalgalarının etkili genlik spektrumu). Bu durum, deprem riskinin değerlendirilmesinde daha dikkatli olunması gerektiğini düşündürmektedir.

Özgün başlık: Efficient Physics-Informed Ground-Motion Simulations with Reduced-Order Models: CyberShake Implications and High-Resolution Site Terms for Southern San Andreas Fault Earthquakes — John Rekoske ve ark. · 2 Eylül 2026

YENİBulletin of the Seismological Society of Americaaçık erişim

Araştırmacılar, yapay zeka (AI) ve fiziksel süreçleri birleştirerek, Yeni Zelanda'daki Hikurangi Çukuru'nda bir depremi bir hafta önceden tahmin etmeyi başarmışlar. Bu tahmin, yer kabuğunun altında yavaş kayma olayları (slow slip events) ve yüzeydeki hareketler arasındaki ilişkileri analiz ederek yapılmış. Elde edilen sonuçlar, benzer süreçlerin diğer bölgelerde de işe yarayabileceğini ve deprem mekanizmalarının daha iyi anlaşılmasını sağlayabileceğini gösteriyor.

Özgün başlık: Is Seismic Forecasting Possible with Physics-based AI? — Victoria Keane ve ark. · 31 Ağustos 2026

YENİarXiv (Cornell University)açık erişim

Araştırmacılar, savaşlardaki ölüm sayılarının zaman içindeki değişimlerini inceleyerek, bu değişimlerin ne kadar rastgele olduğunu ölçmüşlerdir. Savaşlardaki ölüm sayıları, iklim veya deprem verilerinden daha rastgele görünmekte ve tahmin etmeyi zorlaştırmaktadır. Ayrıca, savaşlardaki değişim kalıplarının belirli bölgelere veya zaman dilimlerine bağlı olmadığı görülmüştür.

Özgün başlık: Echoes of conflict: quantifying redundancy in fatality time series — Thomas Schincariol ve ark. · 28 Ağustos 2026

Political Science Research and Methodsaçık erişim

🌍 Genel Sismoloji

Avustralya'nın kuzeyindeki Mount Isa bölgesinin yer kabuğu yapısını anlamak için, bölgedeki sismik dalgaların (deprem dalgası değil, doğal titreşimler) yavaşlatılması ve analiz edilmesiyle yüksek çözünürlüklü bir model oluşturulmuştur (ambiyent gürültü tomografisi). Bu model, bölgedeki bazı önemli fay hatlarını ve yer kabuğu katmanlarını ortaya koymuş ve yerin altında bulunan, maden yataklarıyla ilişkili olabilecek bazı yapıları göstermiştir. Araştırmacılar, bu tür yöntemlerin diğer jeofiziksel verilerle birleştirilerek büyük maden yatakları sistemlerinin anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini düşünüyor.

Özgün başlık: 3-D Crustal structure of Mount Isa, metallogenic province in Northern Australia from ambient noise tomography — Ao Chang ve ark. · 4 Eylül 2026

YENİGeophysical Journal Internationalaçık erişim

Araştırmacılar, ışıkla çalışan ve çok küçük boyutlarda olabilen yeni bir ivmeölçer (hareketin hızlanmasını ölçen cihaz) geliştirdiler. Bu cihaz, özel bir yüzey (metasurface) ve mekanik bir yapı kullanarak ivmeyi harekete çevirip, bu hareketi ışığın özelliklerindeki değişikliklerle algılıyor. Elde edilen sonuçlar, cihazın çok hassas ve geniş bir hareket aralığına sahip olduğunu gösteriyor.

Özgün başlık: All-optical accelerometer enabled by metasurface — Haofeng Zang ve ark. · 4 Eylül 2026

YENİScience Advancesaçık erişim

Araştırmacılar, yeraltındaki kaya katmanlarında (sandstone) hareket eden karbondioksit (CO₂) miktarını anlamak için yeni bir yöntem geliştirmiş. Bu yöntemde, zamanla çekilen sismik görüntüler (seismic plume) kullanılarak, kaya katmanlarındaki ince bariyerlerin (shale barriers) özellikleri hakkında tahminler yapılıyor. Yapılan çalışmalar, CO₂'nin hareketini daha iyi tahmin etmede, daha basit yöntemlere göre daha başarılı olduğunu gösteriyor.

Özgün başlık: Bayesian inversion of multilayer $\mathrm{CO}_2$ migration from seismic plume observations using a graph-based finite-rate invasion-percolation model — Elling Svee ve ark. · 4 Eylül 2026

YENİarXiv (ön baskı)ön baskı — hakem sürecinden geçmedi
Kaynaklar: OpenAlex (açık akademik dizin) ve arXiv ön baskı arşivi. Yalnızca yer bilimi, mühendislik ve fizik alanındaki çalışmalar alınır.
Telif: Bu sayfa makale metni veya özeti (abstract) yayınlamaz. Yalnızca başlık, dergi adı, bağlantı ve kendi yazdığımız Türkçe özet gösterilir.
Not: SismikBilim bir derlemedir; sitemizin risk analizi ve SMS uyarı sisteminden ayrıdır.