🔬 SismikBilim

Dünyada deprem üzerine yayımlanan yeni bilimsel çalışmalar — hepsi sade Türkçe özetlerle. Makaleler İngilizce; biz ne bulduklarını anlatıyoruz.

Yükleniyor…
Bu sayfa nasıl okunur? Buradaki Türkçe özetler, çalışmanın kendi metninden değil, bizim yapay zekâmız tarafından yazılıyor ve hata payı taşır. Ciddi bir konuda karar verecekseniz çalışmanın kendisini okuyun — her başlığın altında bağlantısı var. Ayrıca: burada yer alan hiçbir çalışma "deprem tahmin edilebiliyor" anlamına gelmez. Bilim insanları bu konuyu araştırıyor; henüz kabul görmüş bir tahmin yöntemi yoktur.

🌊 Marmara ve Kuzey Anadolu Fayı

Bu çalışma, Anadolu-Ege bölgesindeki (Avrupa, Afrika ve Arabistan levhalarının birleştiği yer) deformasyonun (yer kabuğundaki şekillenme) iki temel nedenini araştırmış. Araştırmacılar, Ege Denizi'ndeki Afrika levhasının batıya doğru çekilmesi (slab rollback) ve Kuzey Anadolu Fayı'nın hareketiyle bölgedeki şekillenmenin nasıl ilişkili olduğunu hesaplamaya çalışmışlar. Sonuçlara göre, Kuzey Anadolu Fayı'nda yılda yaklaşık 31 milimetre sağa doğru kayma yaşanırken, Ege Denizi altındaki Afrika levhasının çekilmesi ise yılda ortalama 50 milimetre civarında bir hareketle deformasyona katkıda bulunuyor.

Özgün başlık: Relative contribution of the Hellenic slab rollback and movement of the North Anatolian Fault to the deformation in western Anatolia — Akinori Hashima ve ark. · 19 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliEarth Planets and Spaceaçık erişim

Araştırmacılar, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu altındaki deprem dalgaları hızını etkileyen yapıları (paleo- ve neotetis levhalari) incelemişlerdir. Bu yapıların bazıları, daha önce okyanus kabuğunun batmasıyla oluşmuş ve şimdi yeryüzünün derinliklerinde bulunuyor olabilir. Elde edilen görüntüler, geçmişte farklı bölgelerde okyanusların kapanma ve açılma süreçlerini anlamamıza yardımcı olabiliyor.

Özgün başlık: Paleo- and Neo-Tethyan subducted slabs beneath the Eastern Mediterranean region — Douwe J.J. van Hinsbergen ve ark. · 19 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliGeophysical Journal Internationalaçık erişim

Araştırmacılar, Orta Doğu ve çevresinin (Anadolu, İran, Kafkaslar gibi) yer kabuğu ve üst manto yapısını daha detaylı gösteren yeni bir harita (MEAD-M20) oluşturdu. Bu harita, deprem dalgalarının davranışını inceleyerek ve çok sayıda sismik istasyondan elde edilen verileri kullanarak hazırlandı. Elde edilen sonuçlar, bölgedeki jeolojik yapıları ve manto akıntılarını anlamamıza yardımcı olabilir.

Özgün başlık: Crustal and upper mantle model of the Middle East based on full-waveform inversion — R. Orsvuran ve ark. · 14 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliGeophysical Journal Internationalaçık erişim

2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen Hatay'ın İskenderun ilçesinde yapılan incelemelerde, şehrin farklı bölgelerdeki zemin yapısı ile binaların hasar durumu arasında ilişkiler tespit edildi. Sahil dolgusu olan alanlarda zeminin kayması ve su baskını gibi sorunlar yaşanırken, bataklık arazisi üzerine kurulu yerlerdeki binalarda yıkım veya hasar daha belirgin görüldü. Araştırmacılar, zemin özelliklerini anlamak için yapılan ölçümlerin (dinamik penetrasyon testi, yüzey dalgası analizi ve mikro titreşim frekansları) zeminin davranışını açıklamaya yardımcı olduğunu belirtiyor.

Özgün başlık: Geotechnical field measurements and structural damage in Iskenderun following the 2023 Turkey-Kahramanmaras earthquake sequence — Masataka Shiga ve ark. · 13 Ağustos 2026

🇹🇷 Türkiye ile ilgiliGeoenvironmental Disastersaçık erişim

🇹🇷 Türkiye ve Anadolu

Arastirmacilar, Türkiye'de Kahramanmaraş depremlerinden sonra hasarlı binaların yakınında kullanılan "vibroseis" (yeraltı kaynaklarını incelemek için titreşimli ses dalgaları yayan teknoloji) yönteminin etkilerini incelemişlerdir. Yapılan ölçümler, vibroseis cihazlarından kaynaklanan titreşim ve hava basıncının mesafeye göre azaldığını, ayrıca arazinin eğiminin de bu etkiyi değiştirdiğini göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, mevcut yönetmeliklerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

Özgün başlık: Assessment of vibroseis-induced ground vibrations near earthquake-damaged structures: effects of distance and topography in an urban environment — Deniz AYDIN ve ark. · 20 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliScientific Reportsaçık erişim

Araştırmacılar, dünya genelindeki deprem hareketlerini tahmin eden modelleri Türkiye'ye özel hale getirmek için bir yöntem geliştirmişlerdir (yerel koşulları dikkate almak). Bu yöntemde, önceden var olan küresel modeli, Türkiye’deki deprem verileriyle birleştirerek daha doğru sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, küresel model özellikle orta büyüklükteki depremlerde yer hareketlerini abartma eğilimindedir.

Özgün başlık: Regionalization of global ground-motion models with partial non-ergodicity based on hierarchical Bayesian approach: a study in Turkey — Mao‐Xin Wang ve ark. · 18 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliBulletin of Earthquake Engineeringaçık erişim

Bu çalışma, Türkiye'deki 15 farklı istasyondan elde edilen iyonosfer (yeryüzünden uzaya doğru giden elektromanyetik radyasyonun geçtiği katman) verilerini inceleyerek, 2023 Kahramanmaraş depremlerinden önce ve sırasında meydana gelen değişiklikleri araştırmıştır. Araştırmacılar, depremlerden 48-72 saat önce iyonosferde bazı düzensizliklerin (iyonosferik anormallikler) arttığını tespit etmişlerdir; bu durum özellikle depremin merkezine yakın istasyonlarda daha belirgindir. Bu bulgular, yerkabuğu ve iyonosfer arasında bir etkileşim olabileceğini düşündürmektedir.

Özgün başlık: IONOSPHERIC DISTURBANCES: IMPACT, DETECTION AND VARIABILITY BEFORE AND DURING 2023 KAHRAMANMARAŞ EARTHQUAKES — Seçil Karatay ve ark. · 4 Ağustos 2026

🇹🇷 Türkiye ile ilgiliUludağ University Journal of The Faculty of Engineeringaçık erişim

Bu çalışma, Türkiye'nin kuzeybatısında bulunan Balıkesir bölgesindeki Bandırma ve Erdek ilçelerinde zemin özelliklerini incelemiştir (zemin özellikleri, binaların deprem etkisini nasıl hissedeceğini belirler). Araştırmacılar, farklı noktalarda yapılan ölçümlerle zeminin titreşim özelliklerini ve taşıma kapasitesini haritalamışlardır. Elde edilen sonuçlar, bölgedeki zemin koşullarının çeşitliliğini göstermekte ve gelecekteki deprem riskini azaltmaya yönelik çalışmalar için temel bilgiler sunmaktadır.

Özgün başlık: Site characterization of Balikesir—north‐west of Turkey: Case study of Bandırma and Erdek districts — Hatice K. Erdonmez ve ark. · 18 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliNear Surface Geophysics

🎓 Türkiye'den Araştırmacılar

Araştırmacılar, Türkiye'deki bir deprem sonrası enkazdan elde edilen yapı ve yıkıntı atıklarını incelemişlerdir (C&DW). Analizler sonucunda, bu atıklarda özellikle kalsiyum karbonat (kireçtaşı) ağırlıklı karmaşık bir kimyasal yapı olduğu bulunmuştur. Ayrıca, bazı değerli metaller (alüminyum ve silisyum) içeren parçaların ayrıştırılarak geri kazanılması ve ardından karbondioksit ile reaksiyon verilerek kullanıma uygun agrega (taş kırma malzemesi) elde edilmesi önerilmektedir.

Özgün başlık: Characterization of construction and demolition wastes for valorization as raw materials resource — Hi̇kmet Si̇s ve ark. · 18 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliPhysicochemical Problems of Mineral Processingaçık erişim

Araştırmacılar, Kahramanmaraş depremlerinden sonra yapılan incelemelerde, art arda gelen depremlerin binaların hasar seviyesini önemli ölçüde etkilediğini tespit etmişlerdir (fragility curves: deprem sonrası bir yapının hasar görme olasılığını gösteren grafikler). Özellikle daha önce yeterince sağlam yapılmayan binalarda, sonraki depremler nedeniyle yıkılma riski artmıştır. Bu durum, yapıların depremden sonraki değerlendirmelerinde ve gelecekteki tasarımlarda dikkate alınması gereken bir faktördür.

Özgün başlık: Quantifying the Contribution of Multiple Earthquakes to Seismic Damage in RC Buildings: Analysis of the Kahramanmaras Earthquake Sequence — Rafet Şişman · 17 Ağustos 2026

YENİ🇹🇷 Türkiye ile ilgiliApplied Sciencesaçık erişim

Bu çalışma, Türkiye'de sıkça kullanılan farklı yüksekliklerdeki (15 m, 20 m ve 30 m) monopole iletşim kulelerinin deprem karşısındaki davranışını incelemiştir (seismik kırılganlık analizi). Araştırmacılar, kule yüksekliği arttıkça depreme karşı daha hassas hale geldiğini tespit etmişlerdir. Çalışma, sayısal analizlere dayalı olarak kulelerin deprem güvenliğini değerlendirmek için yeni bir yöntem sunmaktadır.

Özgün başlık: Seismic Fragility Assessment of Monopole Telecommunication Towers with Different Heights Using Incremental Dynamic Analysis — Omer Bilginer ve ark. · 12 Ağustos 2026

🇹🇷 Türkiye ile ilgiliJournal of Earthquake Engineeringaçık erişim

⚡ Erken Uyarı Sistemleri

2004'teki büyük deprem ve tsunamiden sonra, araştırmacılar Andaman Denizi'nde benzer büyüklükte (7.8 ile 9.4 arası) yeni depremlerin yaşanabileceği bölgeleri incelediler. Yapılan hesaplamalar, özellikle Andaman Adaları yakınlarında olası bir büyük depremin (9.0 şiddetinde) Tayland kıyılarında 2004'teki gibi büyük dalgalar oluşturabileceğini gösterdi. Ayrıca, tahliye işaretlerinin mevcut durumunun da iyileştirilmesi gerektiği, çünkü insanların güvenli bölgelere ulaşma sürelerini uzattığı tespit edildi.

Özgün başlık: Twenty years after the 2004 tsunami in Thailand with implications for future risk and preparedness — Panon Latcharote ve ark. · 7 Ağustos 2026

Scientific Reportsaçık erişim

Araştırmacılar, yapay zeka kullanarak deprem sonrası oluşan tsunamilerin kıyı bölgelerindeki etkilerini olasılıklar dahilinde tahmin etmeye çalışmışlardır (probabilistic tsunami forecasting). Geliştirdikleri model, tsunaminin nereye ulaşabileceğini ve ne kadar yüksek olacağını gösterirken, bu tahminlerdeki belirsizliği de ortaya koymaktadır. Bu sayede, insanların deprem sonrası riskleri daha iyi anlamalarına yardımcı olunabilir.

Özgün başlık: Real-time probabilistic tsunami forecasting via generative AI — Y. Oishi ve ark. · 5 Ağustos 2026

arXiv (Cornell University)açık erişim

🔬 Öncü İşaretler ve Tahmin Araştırmaları

Araştırmacılar, geçmiş deprem verilerini ve büyüklük ilişkisini (Gutenberg–Richter yasası) birleştirerek yeni bir yöntem geliştirmişler. Bu yöntem, daha küçük depremlerin de etkisini hesaba katarak hedef depremlerin ne zaman meydana gelebileceğine dair tahminlerde bulunma başarısını artırmış. Çalışma, özellikle Amatrice-Visso-Norcia deprem dizisinde, mevcut diğer yöntemlere göre daha iyi sonuçlar vermiş ve deprem zamanlaması konusunda iyileşme sağlamış.

Özgün başlık: Scaling-law-informed neural point processes for earthquake sequence forecasting — Tianlu Xiong ve ark. · 19 Ağustos 2026

YENİarXiv (Cornell University)açık erişim

Araştırmacılar, dünya genelindeki depremlerle atmosfer, iyonosfer ve geomanyetik alan arasındaki bağlantıları incelemişlerdir. Depremlerin olduğu dönemlerde, yüzey basıncı ve sıcaklıkta, iyonosferdeki elektron yoğunluğunda ve geomanyetik alanda küresel çapta değişiklikler tespit edilmiş, bu değişikliklerin depremden önce veya aynı anda görüldüğü belirlenmiştir. Bu bulgular, depremlere bağlı olarak yeraltından salınan radyum gazının atmosferle etkileşimi yoluyla bir bağlantı olabileceğini düşündürmektedir.

Özgün başlık: Global Seismicity Patterns and Lithosphere–Atmosphere–Ionosphere–Magnetosphere Coupling — Ivan Zakharov ve ark. · 10 Ağustos 2026

IntechOpen eBooksaçık erişim

🌍 Genel Sismoloji

Araştırmacılar, katı bir yüzey ve sıvı tabaka arasındaki etkileşimde, normalden daha hızlı ilerleyen (ses hızını aşan) dalgaların oluşabileceğini gösteriyor. Bu durum, özellikle karmaşık dalga davranışlarının görüldüğü yer altı araştırmalarında ve deprem çalışmalarında farklı yorumlama olanakları sunabilir. Çalışma, teorik bir model sunsa da, bu durumun gerçek koşullarda olup olmadığını doğrulamak için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.

Özgün başlık: Beyond theoretical wave mechanics: Advancing the geophysical relevance of induced supersonic head waves across solid–liquid interfaces — Rey Cristobal Saguibo ve ark. · 20 Ağustos 2026

YENİMathematics and Mechanics of Solidsaçık erişim

Norveç'te kurulan NORFOX adlı yeni bir sistem, fiber optik kablolar aracılığıyla deprem ve ses dalgalarını çok detaylı olarak kaydetmeyi amaçlıyor (DAS: Dağıtık Akustik Sensör). Bu sistem, geleneksel deprem ölçüm cihazlarıyla birlikte kullanılarak elde edilen verilerin karşılaştırılmasına olanak tanıyor. Araştırmacılar, NORFOX'un küçük şiddetteki depremleri tespit etme ve farklı dalga türlerini ayırt etmede faydalı olabileceğini gösteriyor.

Özgün başlık: NORFOX: An Experimental Fibre-Optic DAS Array for Seismo-Acoustic Monitoring in Norway — Antoine Turquet ve ark. · 20 Ağustos 2026

YENİPure and Applied Geophysicsaçık erişim

Araştırmacılar, güvenlik kameralarına (CCTV) kaydedilmiş görüntülerdeki yüzeydeki hareketleri inceleyerek üç farklı depremde (Hualien, Mandalay ve Kumamoto) meydana gelen yer kaymalarını ölçtü. Analizler, depremlerin şiddetine rağmen yüzeydeki hareketlerin yaklaşık 2 saniye sürdüğünü ve hızlarının genellikle 1 m/s civarında olduğunu gösterdi. Özellikle Kumamoto depreminde, diğer depremlere kıyasla daha karmaşık bir hız değişim örüntüsü gözlemlendi.

Özgün başlık: Co-seismic surface fault displacement captured in videos: image tracking across three earthquakes — Shiro Hirano · 20 Ağustos 2026

YENİarXiv (ön baskı)ön baskı — hakem sürecinden geçmedi
Kaynaklar: OpenAlex (açık akademik dizin) ve arXiv ön baskı arşivi. Yalnızca yer bilimi, mühendislik ve fizik alanındaki çalışmalar alınır.
Telif: Bu sayfa makale metni veya özeti (abstract) yayınlamaz. Yalnızca başlık, dergi adı, bağlantı ve kendi yazdığımız Türkçe özet gösterilir.
Not: SismikBilim bir derlemedir; sitemizin risk analizi ve SMS uyarı sisteminden ayrıdır.